‘B-15!’ klinkt het vanuit de zaal. Bij De Boskamp in 't Harde is het tijd voor bingo. Als de laatste rondes worden gespeeld, zitten ruim dertig bewoners klaar met hun bingokaart voor zich. De advocaatjes met slagroom zijn inmiddels op, maar de concentratie is er niet minder om. Zwaantje Nooteboom (82) heeft de regie over de bingoballen.
De bewoners spelen fanatiek mee. Wie bingo heeft, mag een prijs uitzoeken: shampoo, douchegel, deodorant of een zweeds puzzelboek. En wie nóg een keer bingo heeft? Die krijgt een rol pepermunt. Voor Zwaantje is het een vertrouwd tafereel. Ze begeleidt de bingomiddag al jarenlang en weet precies hoe ze de vaart erin houdt.
Van theeschenken naar bingo en nog veel meer
Zwaantje is inmiddels 33 jaar vrijwilliger bij De Boskamp. Haar vrijwilligerswerk begon toen haar moeder in het verpleeghuis kwam wonen. Ze besloot zelf ook iets te gaan doen. Zo kon ze dicht bij haar moeder zijn én iets betekenen voor andere bewoners.
"Ik ben begonnen met één keer in de week theeschenken. Daarna werd het koffieschenken, kwam ik in de cliëntenraad en zo groeide het steeds verder. Van het ene komt het andere. Voor je het weet, rol je erin."
En dat is in het geval van Zwaantje behoorlijk letterlijk te nemen. Inmiddels is ze meestal vier dagen per week in De Boskamp te vinden. Ze helpt bij allerlei activiteiten en organiseert de weeksluitingen op vrijdagavond. Daar komt ook het nodige regelwerk bij kijken: ze regelt de predikanten en organisten en haalt bewoners op die erbij willen zijn.
"Van de vijftig weeksluitingen in een jaar ben ik er zeker vijfenveertig bij", vertelt ze. "Je krijgt steeds meer contacten. Het is heel fijn om te doen."
“Het straalt warmte uit. Waar je liefde geeft, ontvang je nog meer liefde. En dat is hier voelbaar.”
Er zijn voor een ander
Wat maakt dat Zwaantje zich na 33 jaar nog altijd met zoveel plezier inzet? Daar hoeft ze niet lang over na te denken. "Er zijn voor mensen. Iets betekenen voor mensen die het zelf allemaal niet meer kunnen. Er gewoon zijn!"
Dat kan op allerlei manieren. Soms is het een creatieve middag, soms een gezamenlijke maaltijd of de bijbelkring. Tijdens de bingo draait Zwaantje aan het rad en roept ze de nummers om. Andere vrijwilligers zitten tussen de bewoners om mee te kijken op de bingokaarten en te helpen waar dat nodig is. Zo draagt iedereen op zijn eigen manier bij aan een gezellige middag.
Ook buiten De Boskamp zet Zwaantje zich in voor anderen. Eenmaal per week is ze vrijwilliger in hospice Epe. Daar hoeft het niet ingewikkeld te zijn om iets voor iemand te betekenen. "Al is het een bekertje water aanreiken of een gesprekje. Dat is heel bijzonder om te doen."
Samen mooie momenten beleven
Niet alleen de gewone momenten zijn haar dierbaar. Ook de bijzondere activiteiten met bewoners zijn haar bijgebleven. Vroeger ging haar man weleens mee met een uitstapje, bijvoorbeeld naar de dierentuin. Samen met de bewoners de dieren bekijken en de apen zien: het zijn herinneringen waar ze met plezier aan terugdenkt.
Ook de zangmiddagen in de grote kerk in Epe vindt ze prachtig. Het koor van De Boskamp, dat bestaat uit bewoners, begint binnenkort weer met oefenen voor de kerst. De optredens en de kerstdienst zijn voor bewoners een bijzondere gebeurtenis, maar ook voor de vrijwilligers.
"Voor de mensen is het een happening, maar voor ons is het ook heel mooi om erbij te zijn." Dat geldt volgens Zwaantje ook voor verdrietige momenten, zoals de uitvaart van een bewoner die ze goed kent. Juist dan vindt ze het belangrijk om er te zijn voor de mensen om de bewoner heen. "Het straalt warmte uit. Waar je liefde geeft, ontvang je nog meer liefde. En dat is hier voelbaar."
Gewoon beginnen
Met haar 82 jaar denkt Zwaantje nog niet aan stoppen. Ze hoopt haar vrijwilligerswerk nog verschillende jaren te kunnen blijven doen. En wie overweegt om ook vrijwilliger te worden bij Lelie zorggroep, hoeft volgens haar niet eerst een heel plan te bedenken.
"Kom maar eens kijken! Probeer het, maak een gesprekje en ga gewoon beginnen met koffieschenken. Kom binnen en je zult de warmte proeven. Kom maar zien en doe!"
Want vrijwilligerswerk hoeft niet groots of ingewikkeld te beginnen. Je kunt aansluiten bij iets wat er al is, ontdekken wat bij je past en gaandeweg steeds meer betekenen. Zoals het bij Zwaantje ook is gegaan.
Auteur Hannah van de Brake